
05 ก.ย. พาสปอร์ตแรงงานใกล้หมดอายุ จัดการอย่างไรไม่ให้ธุรกิจสะดุด
พาสปอร์ตแรงงานหมดอายุไม่รู้ตัว เกือบทำธุรกิจหยุดชะงัก
ในการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าว 3 สัญชาติ (เมียนมา ลาว กัมพูชา) สิ่งหนึ่งที่นายจ้างมักจะมองข้ามไปคือ “วันหมดอายุของพาสปอร์ต” (Passport) เพราะส่วนใหญ่จะโฟกัสไปที่วันหมดอายุของใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) หรือวีซ่า (Visa) เพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริงแล้ว เอกสารเหล่านี้มีความเกี่ยวเนื่องกันอย่างแยกไม่ออก
ทำไมพาสปอร์ตถึงเป็นหัวใจสำคัญของเอกสารแรงงาน?
พาสปอร์ตเปรียบเสมือนบัตรประจำตัวประชาชนสากล หากพาสปอร์ตหมดอายุ วีซ่าที่ประทับอยู่ในเล่มนั้นก็จะสิ้นสุดความคุ้มครองไปด้วยตามเงื่อนไขของกฎหมาย นายจ้างหลายท่านต้องเผชิญกับปัญหาแรงงานกลายเป็นผู้พำนักผิดกฎหมายโดยไม่ตั้งใจ เพียงเพราะ “ลืมดูวันหมดอายุพาสปอร์ต” หรือ “ทำเล่มใหม่ไม่ทันกำหนด”
กรณีศึกษา: เมื่อพาสปอร์ตเหลือไม่ถึง 6 เดือนในวันต่อวีซ่า
จากประสบการณ์ที่เราดูแลลูกค้า มีสถานประกอบการแห่งหนึ่งตรวจพบว่าแรงงานจำนวนมากมีพาสปอร์ตเหลืออายุไม่ถึง 6 เดือน ในขณะที่ต้องเตรียมยื่นต่ออายุวีซ่าประจำปี ซึ่งตามระเบียบของ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง พาสปอร์ตต้องมีอายุเหลือเพียงพอสำหรับการประทับตราอนุญาตให้อยู่ต่อ หากอายุพาสปอร์ตเหลือน้อยเกินไป เจ้าหน้าที่อาจประทับตราให้ตามอายุพาสปอร์ตที่เหลืออยู่เท่านั้น ทำให้ต้องเสียเวลาและค่าธรรมเนียมซ้ำซ้อนในการไปย้ายตราประทับอีกครั้งเมื่อได้เล่มใหม่
ควรเริ่มทำพาสปอร์ตใหม่เมื่อไหร่ดี?
ทาง บริการนำเข้าแรงงานต่างด้าวถูกกฎหมาย MOU แนะนำว่า นายจ้างควรตรวจสอบสมุดพาสปอร์ตของแรงงานอย่างน้อยทุกๆ 6 เดือน และควรเริ่มกระบวนการทำเล่มใหม่ล่วงหน้า 6-12 เดือนก่อนพาสปอร์ตเดิมหมดอายุ เนื่องจากขั้นตอนการทำพาสปอร์ตใหม่ของแต่ละสัญชาติมีระยะเวลาดำเนินการและคิวที่แตกต่างกันไป การเตรียมตัวล่วงหน้าจะช่วยให้:
- ลดความเสี่ยงการเกิดช่องว่างของเอกสารที่อาจทำให้แรงงานหลุดจากระบบ
- มีเวลาเพียงพอสำหรับการย้ายตราประทับวีซ่าจากเล่มเก่าไปเล่มใหม่
- ธุรกิจเดินหน้าได้ต่อเนื่อง ไม่ต้องกังวลเรื่องการตรวจจับจาก กรมการจัดหางาน
หากท่านเป็นนายจ้างที่ไม่มีเวลาตรวจสอบเอกสารแรงงานจำนวนมาก หรือกังวลเรื่องขั้นตอนการทำพาสปอร์ตใหม่ (Passport/CI/TD) ให้ Jobs Worker Service เป็นผู้ดูแล เพื่อให้ธุรกิจของคุณราบรื่นและถูกต้องตามกฎหมาย 100%
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือปรึกษาเรื่องเอกสารแรงงานได้ที่ LINE @jobsworker
พาสปอร์ต CI และ TD ไม่ใช่ใบเดียวกัน
นายจ้างหลายรายเรียกรวมกันว่าเล่ม แต่สามใบนี้ออกโดยคนละหน่วยงาน ต่ออายุคนละที่ และมีอายุไม่เท่ากัน ความเข้าใจผิดตรงนี้ทำให้วางแผนเวลาพลาดบ่อยที่สุด
| เอกสาร | ใครออกให้ | ใช้กับสัญชาติใด | สิ่งที่ต้องวางแผน |
|---|---|---|---|
| พาสปอร์ต | หน่วยงานของประเทศต้นทาง | เมียนมา ลาว | ต่ออายุที่ศูนย์ออกเอกสารของประเทศนั้นในไทย หรือกลับไปทำที่ประเทศต้นทาง คิวยาวเป็นเดือนในบางช่วง |
| CI หรือ Certificate of Identity | ทางการเมียนมา ผ่านศูนย์ที่ตั้งในไทย | เมียนมา | ใช้แทนพาสปอร์ตได้ แต่มีอายุสั้นกว่า ต้องเช็กวันหมดอายุถี่กว่า |
| TD หรือ Travel Document | ทางการของประเทศต้นทาง | ลาว | ใช้แทนพาสปอร์ตได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด ตรวจอายุพร้อมรอบต่อวีซ่า |
เลื่อนตารางไปทางขวาเพื่อดูคอลัมน์ที่เหลือ
ลำดับที่ต้องทำ ห้ามสลับ
นี่คือจุดที่ทำให้นายจ้างเสียเวลาซ้ำมากที่สุด เพราะวีซ่าและใบอนุญาตทำงานอ้างอิงเลขพาสปอร์ต หากต่อพาสปอร์ตทีหลัง ต้องกลับไปแก้เลขในเอกสารอีกสองใบ
- ต่อพาสปอร์ต CI หรือ TD ก่อน ให้เหลืออายุยาวกว่าที่จะขอวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน
- ต่อวีซ่า ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองตามพื้นที่
- ต่อใบอนุญาตทำงาน ที่สำนักงานจัดหางานจังหวัดหรือผ่านระบบ e-WorkPermit ยื่นก่อนหมดอายุไม่น้อยกว่า 30 วัน
- อัปเดตเลขเอกสารในระบบประกันสังคมและระบบเงินเดือน ให้ตรงกับเล่มใหม่
ตารางเฝ้าระวังที่ฝ่ายบุคคลควรมี
หากดูแลแรงงานตั้งแต่หลักสิบคนขึ้นไป การจำวันหมดอายุทีละคนทำไม่ไหว ตารางเดียวที่แยกสี่คอลัมน์นี้พอสำหรับการเตือนล่วงหน้า
| คอลัมน์ | ใส่อะไร | ตั้งเตือนล่วงหน้า |
|---|---|---|
| วันหมดอายุพาสปอร์ต CI TD | วันที่ในหน้าแรกของเล่ม | 6 เดือน |
| วันหมดอายุวีซ่า | ตราประทับล่าสุด Admitted until | 90 วัน |
| วันหมดอายุใบอนุญาตทำงาน | หน้าใบอนุญาต หรือแอป Digital Work Permit | 90 วัน |
| รอบแจ้ง 90 วันครั้งถัดไป | วันที่แจ้งครั้งล่าสุดบวก 90 วัน | 15 วัน |
เลื่อนตารางไปทางขวาเพื่อดูคอลัมน์ที่เหลือ
แรงงานที่ทำงานต่อโดยใบอนุญาตหมดอายุ ถูกปรับ 5,000 ถึง 50,000 บาท ส่งกลับประเทศ และห้ามขอใบอนุญาตใหม่ 2 ปี ส่วนนายจ้างถูกปรับ 10,000 ถึง 100,000 บาท ต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน หากทำผิดซ้ำ จำคุกไม่เกิน 1 ปี ปรับ 50,000 ถึง 200,000 บาทต่อคน และห้ามจ้างคนต่างด้าวเป็นเวลา 3 ปี ข้อหลังนี้หนักที่สุดสำหรับโรงงานที่พึ่งกำลังคนต่างด้าวเป็นหลัก
อ้างอิง พ.ร.ก. การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 · กรมการจัดหางาน · สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง · ข้อมูลอัปเดตกันยายน 2569
