30 ก.ย. น้ำท่วม 2569 นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างไหม กสร. ออก 5 แนวปฏิบัติ
28 กันยายน 2569 กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานออกแนวปฏิบัติถึงนายจ้างและลูกจ้างที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม สาระที่นายจ้างต้องรู้มีสองชั้น ชั้นแรกคือสิ่งที่กรมขอความร่วมมือ ชั้นที่สองคือสิ่งที่กฎหมายบังคับอยู่ก่อนแล้ว และชั้นที่สองคือชั้นที่มีบทลงโทษ
- ลูกจ้างที่มาทำงานไม่ได้เพราะน้ำท่วม กรมขอไม่ให้ถือเป็นวันลาหรือเป็นความผิด
- ถ้านายจ้างต้องหยุดกิจการชั่วคราว มาตรา 75 กำหนดให้จ่ายไม่น้อยกว่า 75% ของค่าจ้าง และต้องแจ้งล่วงหน้า 3 วันทำการ
- นายจ้างที่ใช้แรงงานต่างด้าวมีเรื่องซ้อนเพิ่มอีกสามเรื่องที่ข่าวทั่วไปไม่ได้พูดถึง
Ministry guidance
1. แนวปฏิบัติ 5 ข้อของ กสร.
ตามที่มีรายงานเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานขอความร่วมมือนายจ้างและลูกจ้างในพื้นที่ประสบอุทกภัย ดังนี้
- ให้ลูกจ้างที่เดินทางมาทำงานไม่ได้เพราะน้ำท่วม หยุดงานได้โดยไม่ถือเป็นวันลาหรือเป็นความผิด
- ให้นายจ้างจัดทำแผนรองรับเหตุฉุกเฉินจากภัยธรรมชาติไว้ล่วงหน้า
- ให้คณะกรรมการสวัสดิการในสถานประกอบกิจการประสานการช่วยเหลือลูกจ้างที่ได้รับผลกระทบ
- ให้เครือข่ายด้านแรงงานติดตามและรายงานสภาพของลูกจ้างที่ได้รับผลกระทบ
- ให้นายจ้าง ลูกจ้าง และองค์กรแรงงาน หารือร่วมกันโดยสุจริตเพื่อหาทางออก
ทั้งห้าข้อเป็นการขอความร่วมมือ ไม่ใช่คำสั่งที่มีโทษ แต่เป็นสิ่งที่ผู้ตรวจแรงงานใช้ประกอบการพิจารณาเมื่อเกิดข้อพิพาทภายหลัง
The law that binds
2. ถ้าต้องหยุดกิจการชั่วคราว มาตรา 75 คือกฎหมาย
กรณีที่น้ำท่วมทำให้นายจ้างจำเป็นต้องหยุดกิจการทั้งหมดหรือบางส่วนเป็นการชั่วคราว เรื่องนี้อยู่ภายใต้ มาตรา 75 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ซึ่งกำหนดไว้ชัดเจนสามข้อ
คำว่า “ไม่ใช่เหตุสุดวิสัย” ในตัวบท ทำให้นายจ้างจำนวนหนึ่งสรุปเองว่าน้ำท่วมคือเหตุสุดวิสัยจึงไม่ต้องจ่าย ในทางปฏิบัติ น้ำท่วมครั้งหนึ่งจะเข้าข่ายเหตุสุดวิสัยหรือไม่ ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี เช่น มีการเตือนล่วงหน้าหรือไม่ ป้องกันได้หรือไม่ และกิจการยังดำเนินการบางส่วนได้หรือไม่ ควรหารือกับพนักงานตรวจแรงงานในพื้นที่ก่อนตัดสินใจ การสรุปเองแล้วไม่จ่าย คือจุดที่กลายเป็นคดีแรงงานทุกปี
Migrant workforce
3. สามเรื่องที่นายจ้างซึ่งใช้แรงงานต่างด้าวเจอเพิ่ม
ข่าวเรื่องน้ำท่วมกับแรงงานส่วนใหญ่เขียนจากมุมลูกจ้างคนไทยที่เดินทางจากบ้านตัวเองมาทำงาน สำหรับสถานประกอบการที่ใช้แรงงานต่างด้าวและจัดที่พักให้ โครงสร้างปัญหาต่างออกไป
- หอพักคนงานท่วมก่อนโรงงาน เพราะมักตั้งอยู่ในพื้นที่ต่ำกว่าและห่างถนนสายหลัก ผลคือคนมาทำงานไม่ได้ทั้งที่สายการผลิตยังเดินได้ตามปกติ ซึ่งเป็นคนละสถานการณ์กับการหยุดกิจการตามมาตรา 75
- การย้ายที่พักฉุกเฉินมีเรื่องเอกสารตามมา เมื่อคนงานย้ายออกจากที่พักเดิม ที่อยู่ที่แจ้งไว้กับทางราชการจะไม่ตรงกับความเป็นจริง ควรบันทึกไว้ว่าย้ายไปที่ใดตั้งแต่วันแรก ไม่ใช่มาไล่ตามทีหลัง
- เอกสารประจำตัวเสียหายจากน้ำ หนังสือเดินทาง ใบอนุญาตทำงาน และบัตรที่เปียกน้ำหรือสูญหาย ต้องเริ่มดำเนินการขอใหม่ทันที ไม่ควรรอถึงรอบต่ออายุ เพราะช่วงปลายปีเป็นช่วงที่สำนักงานมีปริมาณงานสูงที่สุดอยู่แล้ว
This week
4. สิ่งที่ควรทำภายในสัปดาห์นี้
- สำรวจว่าหอพักของคนงานแต่ละกลุ่มอยู่ในพื้นที่เสี่ยงหรือไม่ และใครยังเดินทางมาได้
- ถ้าต้องหยุดกิจการ เตรียมหนังสือแจ้งลูกจ้างและพนักงานตรวจแรงงานให้ทันกรอบ 3 วันทำการ
- บันทึกวันที่ ชื่อ และที่พักใหม่ของคนงานที่ต้องย้าย เก็บไว้เป็นหลักฐานชุดเดียว
- รวบรวมรายชื่อคนที่เอกสารเสียหาย แล้วเริ่มกระบวนการขอใหม่ก่อนสิ้นเดือนตุลาคม
- แจ้งช่องทางติดต่อฉุกเฉินให้คนงานทราบด้วยภาษาที่เขาอ่านออก ไม่ใช่ติดประกาศภาษาไทยอย่างเดียว
ข้อมูลแนวปฏิบัติ 5 ข้อ อ้างอิงจากรายงานข่าวเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 เรื่องแนวปฏิบัติของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ประชาชาติธุรกิจ
สิทธิของลูกจ้างที่ประสบภาวะน้ำท่วม กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
มาตรา 75 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ว่าด้วยการหยุดกิจการชั่วคราว
บริษัท นำคนต่างด้าวมาทำงานในประเทศ จ๊อบส์ เวิร์คเกอร์ เซอร์วิส จำกัด ดูแลแรงงานสัญชาติเมียนมาและลาวประจำหน้าไซต์งานให้กับสถานประกอบการ ในช่วงอุทกภัย สิ่งที่ทีมงานดำเนินการคือติดตามสถานะที่พักของคนงานรายกลุ่ม ประสานเรื่องเอกสารที่เสียหาย และรับเรื่องจากคนงานโดยตรงเพื่อส่งต่อให้นายจ้างทราบ
สอบถามเพิ่มเติม โทร 081-403-4999 หรือ LINE @jobsworker
