ไทยเจรจารับแรงงานจากบังกลาเทศและเนปาล สถานะล่าสุด ยังไม่มี MOU

ไทยเจรจารับแรงงานจากบังกลาเทศและเนปาล สถานะล่าสุด ยังไม่มี MOU

อัปเดต 31 ตุลาคม 2569

บังกลาเทศและเนปาล ยังอยู่ขั้นเจรจา ยังไม่มีการลงนาม MOU ยังไม่มีมติคณะรัฐมนตรี และยังไม่มีประกาศกระทรวงเพิ่มสัญชาติ

แปลว่าวันนี้ยังไม่มีผู้รับอนุญาตรายใดในประเทศไทยที่รับดำเนินการแรงงานสัญชาติบังกลาเทศหรือเนปาลได้ตามกฎหมาย

ช่วงสามเดือนที่ผ่านมามีข่าวเรื่องไทยจะรับแรงงานจากเอเชียใต้ออกมาหลายกระแส ทั้งจากสื่อไทยและสื่อบังกลาเทศ บางชิ้นพาดหัวราวกับตกลงกันแล้ว หน้านี้เรียบเรียงว่าแต่ละเรื่องอยู่ขั้นไหนจริง ๆ เพื่อให้นายจ้างวางแผนกำลังคนได้โดยไม่ต้องเดา

ไทม์ไลน์ที่มีการเคลื่อนไหวจริง

วันที่เรื่องระดับของการพูด
25 กรกฎาคม 2569ที่ปรึกษาด้านการต่างประเทศของนายกรัฐมนตรีบังกลาเทศ พบรองรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทยที่กรุงเทพมหานคร หารือถึงโอกาสเปิดตำแหน่งงานราว 10,000 ตำแหน่ง โดยระบุเงื่อนไขว่าเมื่อดำเนินขั้นตอนที่จำเป็นเสร็จแล้วการหารือทวิภาคี ไม่มีเอกสารผูกพัน
12 สิงหาคม 2569ประธานคณะกรรมาธิการการแรงงาน วุฒิสภา เข้าพบรัฐมนตรีด้านสวัสดิการแรงงานในต่างประเทศของบังกลาเทศ แสดงความสนใจที่จะทำความตกลงรับแรงงาน โดยระบุภาคก่อสร้าง ภาคฮาลาล และภาคเกษตรฝ่ายนิติบัญญัติ ไม่ใช่ฝ่ายบริหาร ไม่ผูกพันรัฐบาล
29 ตุลาคม 2569รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานตอบกระทู้ถามสดในสภาผู้แทนราษฎรว่า กระทรวงแรงงานกำลังคุยกับประเทศเอเชียใต้อื่นอย่างเนปาลและบังคลาเทศ และหากเจรจาได้สำเร็จและมีการลงนาม MOU ก็จะเป็นกลไกที่สร้างความหลากหลายฝ่ายบริหาร ยืนยันว่ายังเป็นขั้นเจรจา

คำที่รัฐมนตรีใช้คือคำว่า หาก ซึ่งเป็นตัวบอกสถานะที่ชัดที่สุด ณ วันนี้

ศรีลังกาไปถึงไหนแล้ว ต่างจากบังกลาเทศอย่างไร

ศรีลังกาเป็นประเทศเอเชียใต้รายเดียวที่เดินมาถึงขั้นลงนามแล้ว ตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานระบุในสภาเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569 มีการลงนาม MOU รับแรงงานจากศรีลังกา ล็อตแรกจำนวน 10,000 คน และจะเข้ามาทำงานในประเทศไทยช่วงเดือนมกราคม 2570

ดังนั้นเมื่อเห็นข่าวที่พูดถึงบังกลาเทศ เนปาล และศรีลังกาพร้อมกัน ให้แยกให้ออกว่าสามประเทศนี้อยู่ไม่เท่ากัน ศรีลังกาลงนามแล้ว อีกสองประเทศยังไม่เริ่มกระบวนการที่เป็นเอกสาร

ข้อสังเกตเรื่องแหล่งข่าว มีสื่อต่างประเทศบางรายเผยแพร่เมื่อกลางเดือนตุลาคม 2569 ว่าไทยวางแผนรับแรงงานจากบังกลาเทศ เนปาล และศรีลังกา และอาจสรุปได้ภายในเดือนมกราคม 2570 แต่รายงานนั้นไม่ได้อ้างชื่อผู้ให้ข้อมูลหรือเอกสารราชการใด และยังระบุว่าเป็นครั้งแรกของทั้งสามประเทศ ซึ่งขัดกับข้อเท็จจริงที่ศรีลังกาลงนามไปแล้ว จึงไม่ควรใช้อ้างอิง

สามขั้นที่ต้องผ่าน ก่อนจะรับแรงงานสัญชาติใหม่ได้จริง

  1. ลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐต่อรัฐ กำหนดขอบเขต ประเภทงาน และกลไกการคัดเลือก
  2. มติคณะรัฐมนตรี เห็นชอบกรอบการดำเนินการและจำนวนที่จะรับ
  3. ประกาศกระทรวงเพิ่มสัญชาติที่ให้ทำงานได้ ขั้นนี้คือขั้นที่ทำให้ผู้รับอนุญาตยื่นเรื่องและนายจ้างจ้างงานได้จริง

ก่อนจะถึงขั้นที่สาม ใบอนุญาตของผู้รับอนุญาตทุกรายยังผูกกับสัญชาติที่ประกาศกระทรวงกำหนดไว้เท่านั้น ใครที่เสนอรับออเดอร์แรงงานบังกลาเทศหรือเนปาลตอนนี้ ยังไม่มีฐานทางกฎหมายรองรับ

ประเด็นที่ฝ่ายไทยยกขึ้นมาเอง

ตามรายงานของสื่อบังกลาเทศซึ่งอ้างข่าวแจกของกระทรวงด้านสวัสดิการแรงงานในต่างประเทศของบังกลาเทศ เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ฝ่ายไทยหยิบยกข้อกังวลสามเรื่อง คือ การอยู่เกินกำหนดอนุญาต การใช้ไทยเป็นทางผ่านไปประเทศที่สาม และความเสี่ยงด้านการค้ามนุษย์

ส่วนฝ่ายบังกลาเทศเสนอเงื่อนไขกลับว่า นายจ้างควรรับภาระค่าใช้จ่ายตั้งต้นในการจัดหา สัญญาจ้างควรจัดทำเป็นภาษาที่แรงงานอ่านได้ และต้องมีหลักประกันด้านค่าจ้างที่เป็นธรรม ที่พัก และประกันสุขภาพ

ข้อกำกับ ข้อความในหัวข้อนี้เป็นความเห็นของผู้แทนภาครัฐของแต่ละประเทศตามที่สื่อรายงาน ไม่ใช่ความเห็นของบริษัท และไม่ใช่ประกาศของทางราชการไทย ทั้งสองฝ่ายยังไม่ได้ลงนามในเอกสารใด เงื่อนไขที่ปรากฏจึงยังเปลี่ยนได้ทั้งหมด

สำหรับนายจ้าง สามข้อที่ฝ่ายบังกลาเทศเสนอคือตัวที่จะกำหนดต้นทุนต่อหัวถ้าเรื่องนี้เกิดขึ้นจริง เพราะการให้นายจ้างรับค่าใช้จ่ายตั้งต้นเป็นหลักการเดียวกับที่ใช้ในการจ้างงานอย่างมีจริยธรรม และทำให้โครงสร้างต้นทุนต่างจากการรับแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน

ทำไมไทยมองหาประเทศต้นทางเพิ่ม

ปัจจัยที่เปิดเรื่องนี้ขึ้นมาคือการขาดแคลนกำลังคนในภาคก่อสร้างและภาคเกษตร ประกอบกับการที่แรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านรายหนึ่งหยุดเข้ามาตามสถานการณ์ชายแดน ทำให้ภาครัฐเริ่มมองประเทศต้นทางนอกกลุ่มเดิม

แต่การเพิ่มประเทศต้นทางไม่ได้แก้ปัญหาที่ใกล้ตัวกว่า คือแรงงานที่อยู่ในประเทศไทยแล้วแต่อยู่นอกระบบ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานระบุในสภาวันเดียวกันว่ามีราว 900,000 คนที่หลุดจากระบบ และราว 1,000,000 คนที่ไม่เคยขึ้นทะเบียน ทั้งสองกลุ่มได้รับการผ่อนผันให้อยู่ชั่วคราวถึงสิ้นปี 2569 และกระทรวงจะเสนอเรื่องการขึ้นทะเบียนเข้าคณะรัฐมนตรีในเร็ว ๆ นี้

สำหรับนายจ้างที่ต้องการกำลังคนในไตรมาสหน้า รอบขึ้นทะเบียนนั้นเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวและใช้งานได้จริงกว่าการรอประเทศต้นทางใหม่

คำถามที่พบบ่อย

ตอนนี้จ้างแรงงานบังกลาเทศได้หรือไม่

ยังไม่ได้ในช่องทางการจ้างแรงงานระดับฝีมือทั่วไปตามกรอบที่กำลังเจรจา เพราะยังไม่มีประกาศกระทรวงเพิ่มสัญชาติ ส่วนคนต่างชาติที่เข้ามาด้วยคุณสมบัติและใบอนุญาตประเภทอื่นเป็นเรื่องที่แยกจากกัน

ถ้าลงนาม MOU แล้ว จะเริ่มได้เมื่อไร

ยังไม่มีกรอบเวลา และยังไม่มีการลงนาม การตอบเป็นช่วงเวลาตอนนี้จะเป็นการคาดเดา

JOBS รับดำเนินการสัญชาติใดบ้าง

บริษัทให้บริการแรงงานสัญชาติเมียนมาและลาว ตามขอบเขตที่ใบอนุญาตและประกาศกระทรวงรองรับ

อ่านเพิ่มเติม

วางแผนกำลังคนไตรมาสหน้า โดยใช้ช่องทางที่ใช้ได้จริงวันนี้

บริษัท นำคนต่างด้าวมาทำงานในประเทศ จ๊อบส์ เวิร์คเกอร์ เซอร์วิส จำกัด ใบอนุญาตเลขที่ นจ.0003/2559 ให้บริการแรงงานสัญชาติเมียนมาและลาว

โทร 081-403-4999 หรือเพิ่มเพื่อนทางไลน์ @jobsworker

แหล่งอ้างอิง รายงานการตอบกระทู้ถามสดในสภาผู้แทนราษฎร วันที่ 29 ตุลาคม 2569 · รายงานการพบหารือที่กรุงเทพมหานคร วันที่ 25 กรกฎาคม 2569 · ข่าวแจกของกระทรวงด้านสวัสดิการแรงงานในต่างประเทศของบังกลาเทศ วันที่ 12 สิงหาคม 2569