02 มิ.ย. นายจ้างเก็บพาสปอร์ตแรงงานไว้เองได้ไหม?
นายจ้างยึดพาสปอร์ตแรงงานไว้กับตัว ผิดกฎหมายหรือไม่?
หลายครั้งที่นายจ้าง หรือผู้ประกอบการที่จ้างแรงงานต่างด้าว มักมีความกังวลใจเรื่อง ‘เอกสารประจำตัว’ ของลูกน้อง ไม่ว่าจะเป็นพาสปอร์ต (Passport) หรือใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) โดยส่วนใหญ่มักจะเลือกเก็บเอกสารตัวจริงเหล่านี้ไว้กับตัวนายจ้างเอง ด้วยเหตุผลหลักๆ คือกลัวแรงงานทำหาย หรือกลัวแรงงานจะหนีงานไปที่อื่นโดยไม่บอกกล่าว
แต่ในแง่ของกฎหมายแล้ว เรื่องนี้เป็นประเด็นที่ละเอียดอ่อนและมีข้อกำหนดที่ชัดเจน ซึ่งนายจ้างควรทราบเพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจจะตามมาโดยไม่ตั้งใจครับ
### 1. ตามกฎหมายแล้ว นายจ้างเก็บพาสปอร์ตไว้ได้หรือไม่?
คำตอบสั้นๆ คือ ‘ไม่ได้’ ครับ ตามพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว นายจ้างไม่มีสิทธิยึดใบอนุญาตทำงานหรือเอกสารสำคัญประจำตัวของคนต่างด้าวไว้ เว้นแต่จะเป็นกรณีที่แรงงานยินยอม ซึ่งในทางปฏิบัติการ ‘ยึด’ หรือ ‘เก็บไว้โดยแรงงานไม่เต็มใจ’ ถือว่ามีความผิดทางกฎหมายและมีโทษปรับค่อนข้างสูง
### 2. ทำไมแรงงานต้องถือพาสปอร์ตไว้กับตัว?
พาสปอร์ตและใบอนุญาตทำงาน คือเอกสารแสดงตนที่กฎหมายกำหนดให้แรงงานต่างด้าวต้องพกพาติดตัวไว้เสมอ เพื่อแสดงต่อเจ้าหน้าที่เมื่อถูกเรียกตรวจ หากเจ้าหน้าที่ขอตรวจแล้วแรงงานไม่มีเอกสารตัวจริงแสดง นายจ้างอาจมีความผิดฐานให้ที่พักพิงหรือสนับสนุน และแรงงานเองก็อาจถูกจับกุมได้เช่นกัน
### 3. วิธีการบริหารจัดการที่ถูกต้องและปลอดภัยสำหรับนายจ้าง
หากนายจ้างกังวลเรื่องการสูญหายหรือการย้ายงานโดยไม่แจ้งล่วงหน้า จ๊อบส์ เวิร์คเกอร์ เซอร์วิส แนะนำให้ใช้วิธีการดังนี้ครับ:
– **เก็บเป็นสำเนา:** นายจ้างควรทำสำเนาพาสปอร์ตและใบอนุญาตทำงานทุกหน้าไว้ในแฟ้มประวัติพนักงาน
– **ไฟล์ดิจิทัล:** สแกนเอกสารเก็บไว้ในคอมพิวเตอร์หรือคลาวด์ เพื่อให้เรียกดูได้ง่ายเมื่อต้องติดต่อราชการ
– **ทำข้อตกลงชัดเจน:** หากแรงงานขอฝากไว้เองเพื่อความปลอดภัย ควรมีการทำหนังสือยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ถึงกระนั้นก็ยังแนะนำให้แรงงานพกสำเนาที่นายจ้างรับรองติดตัวไว้เสมอ
### 4. สร้างความเชื่อใจดีกว่าการยึดเอกสาร
การจ้างแรงงานต่างด้าวให้ยั่งยืน ไม่ได้เกิดจากการยึดเอกสารเพื่อไม่ให้เขาไปไหน แต่เกิดจากการดูแลตามสิทธิกฎหมาย สวัสดิการที่ดี และความโปร่งใสในการทำเอกสาร ซึ่งจะช่วยลดปัญหาการหนีงานได้ดีกว่าในระยะยาว
หากท่านกำลังกังวลเรื่องการจัดการเอกสารแรงงาน หรือไม่แน่ใจว่าสิ่งที่ทำอยู่ถูกกฎหมายหรือไม่ อย่าเสี่ยงกับค่าปรับเลยครับ ให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยดูแลดีกว่า
ปรึกษาเรื่องเอกสารแรงงานต่างด้าวครบวงจรได้ที่
Jobs Worker Service
LINE: @jobsworker
เราพร้อมช่วยให้ธุรกิจของคุณเดินหน้าได้อย่างถูกต้องและสบายใจครับ
